Weduwe- of partnerclausule vanuit klantperspectief

26 juni 2017 - 12:41

BUDEL - In deze bijdrage gaat hij in op de werking van de weduwe- of partnerclausule vanuit het perspectief van de klant.
De geldverstrekker zal bij het verstrekken van een hypotheek inderdaad zekerheid willen hebben ten aanzien van de aflossing aan het eind van de leentermijn. Maar ook bij eerder overlijden van de verzekerde.

Verpandingsakte (naast het zekerheidsrecht: hypotheek)
Pandrecht is een zekerheidsrecht, waar de geldverstrekker in de regel standaard om vraagt.
Daarbij werd geëist dat de bijbehorende levensverzekering welke is gekoppeld aan de hypotheek werd verpand aan de geldverstrekker. In de verpandingsakte wordt de geldverstrekker aangewezen als eerste begunstigde. Nu de geldverstrekker aangewezen is als eerste begunstigde, houdt dit ook in dat wanneer de verzekerde komt te overlijden de uitkering uit hoofde van de overlijdensrisicoverzekering ten goede komt aan de geldverstrekker om daarmee de hypothecaire geldlening zoveel mogelijk af te lossen.

Doordat hiermee niet alleen de gezamenlijke hypotheekschuld maar ook de schuld in de nalatenschap wordt afgelost, wordt de nalatenschap met de uitkering uit de levensverzekering bevoordeeld. De uitkering komt uiteindelijk dus niet (geheel) ten goede aan de langstlevende partner, terwijl dit wel de bedoeling was. Immers de verzorgingsgedachte stond voorop. De weduwe- of partnerclausule bood in dit geval uitkomst.

Meer dan betaalopdracht
Is de partnerclausule eigenlijk niets meer dan alleen een betalingsopdracht. ? Dat is niet juist. De betalingsopdracht is slechts een onderdeel van de hele clausule. Niet de betaalopdracht maar de gedachte achter de betaalopdracht staat centraal!
De term 'betaalopdracht' is vanuit de klant gezien niet juist. Voor de klant strekt de partnerclausule veel verder dan alleen een betaalopdracht.

Belang van de klant
Het belang van de klant is groot, omdat na het kopen van een woning de vermogenspositie behoorlijk wijzigt. De overlijdensrisicoverzekering zorgt ervoor dat de achterblijvende partner en eventuele kinderen bij overlijden in het huis kunnen blijven wonen. De verzorgingsgedachte staat voor de klant dan ook centraal bij het sluiten van deze risicoverzekering. En dan met name de zorg voor de langstlevende partner verzetten.

Erfbelasting
Personen die in gemeenschap van goederen gehuwd zijn, worden te allen tijde geconfronteerd met heffing van erfbelasting over de helft van de uitkering (althans sinds 2010; daarvoor over de gehele uitkering verminderd met de helft van de betaalde premies).

Het al dan niet ondertekenen van een partnerverklaring heeft bij overlijden van de verzekerde direct invloed op de omvang van de nalatenschap en daardoor op de heffing van erfbelasting. Als de partnerclausule niet is getekend, dan is in geval van verpanding van de levensverzekering de geldverstrekker standaard de eerste begunstigde voor de verzekeringsuitkering.

Dit wordt 'crediteurenbegunstiging' genoemd. Bij overlijden van de verzekerde wordt de uitkering door de geldverstrekker - als begunstigde - gebruikt voor de aflossing van de lening. Dit heeft tot gevolg dat bij overlijden van de verzekerde diens schuld aan de geldverstrekker afneemt. Daardoor neemt het saldo van zijn nalatenschap toe. De woning valt namelijk in dat geval (gedeeltelijk) vrij van schuld in de nalatenschap.

Bij de partnerclausule is er sprake van een uitkering aan de langstlevende en valt de schuld (deels) in de nalatenschap.De begunstigde krijgt een vorderingsrecht op de overige nabestaanden.

Door de aanvaarde begunstiging krijgt de begunstigde van de overlijdensuitkering een "zelfstandig recht" op de uitkering. Dat wil zeggen: de begunstigde kan rechtstreeks en zonder toestemming van de erfgenamen naar de verzekeraar stappen om de uitkering op te eisen. Dit noemen we de "onaantastbaarheidsleer". De normale regels van het erfrecht zijn niet van toepassing op een overlijdensuitkering. Het recht dat de begunstigde heeft op de uitkering, kan niet worden aangetast door de erfgenamen. Via de partnerclausule wordt dus heel bewust de partner bevoordeeld, ten koste van de kinderen en buiten de regels van het erfrecht om.

Het oude erfrecht
Onder het oude erfrecht (tot 1 januari 2003) was de langstlevende daarnaast op basis van de wet niet beschermd tegen kinderen die hun erfdeel opeisten. Het was dus in de meeste gevallen in het belang van de langstlevende om ervoor te zorgen dat de nalatenschap zo klein mogelijk was. De nalatenschap moest immers gedeeld worden met de kinderen. De partnerclausule was dan ook bedoeld om de positie van de langstlevende te versterken ten opzichte van de overige erfgenamen (doorgaans de kinderen).

Door ondertekening van de partnerclausule wordt dus ook duidelijk aan de overige erfgenamen aangegeven dat de partner als eerste begunstigde is aangewezen bij overlijden, zodat geen discussie ontstaat met de overige erfgenamen!

Maar ook fiscaal is de partnerclausule van belang. Door aanwijzing van de partner als begunstigde is vooraf duidelijk dat de uitkering niet in de nalatenschap valt, maar toekomt aan de aangewezen partner als begunstigde. Hierdoor wordt voorkomen dat een hogere erfbelasting betaald moet worden.

Voordelen partnerverklaring
De partnerverklaring versterkt dus de financiële positie van de partner, en schept daarnaast duidelijkheid naar de overige nabestaanden en de fiscus. Door aanwijzing vindt automatisch aanvaarding van begunstiging plaats. Daarmee is de begunstiging onherroepelijk geworden. Hierdoor zijn de rechten van de begunstigde veilig gesteld.

Geldverstrekkers en verzekeraars hebben dit nooit ondertekend. Verzekeraars hebben dan ook massaal nagelaten om de aanvaarde begunstiging aan te tekenen op de polis. Dit heeft met name bij echtscheiding verstrekkende gevolgen. In de praktijk worden overigens in tachtig van de honderd gevallen gewerkt met de partnerclausule.

Laat hier je reactie achter